SENT i odprawa celna przy imporcie pasz z Ukrainy — praktyczny przewodnik

Dlaczego Ukraina, dlaczego teraz?

Ukraina pozostaje jednym z głównych dostawców śruty słonecznikowej, kukurydzy paszowej i otrębów pszennych do Europy Środkowej. Mimo trwającego konfliktu wolumeny dostaw drogą kolejową (szeroki tor → przeładunek w Hrubieszowie, Dorohusku lub Medyce) oraz drogową utrzymują się na poziomie kilkudziesięciu tysięcy ton miesięcznie. Dla polskiego importera oznacza to realną szansę na zakup surowca 15–25 USD/t taniej niż z portów bałtyckich — ale tylko wtedy, gdy formalności nie zjedzą tej marży.

Odprawa celna — podstawy

Od czerwca 2022 r. ukraińskie produkty rolne wjeżdżają do UE na podstawie autonomicznych środków liberalizacyjnych (przedłużonych kolejnymi rozporządzeniami). W praktyce oznacza to:

• Zerowe cło na większość pasz (śruta słonecznikowa CN 2306 30, kukurydza CN 1005 90, otręby CN 2302) — stan na 2024 r.
• Konieczność złożenia zgłoszenia celnego SAD/MRN w urzędzie celnym przy granicy lub w urzędzie wewnętrznym (procedura uproszczona dla firm z AEO)
• Świadectwo fitosanitarne wystawione przez ukraiński organ (DPSS) — oryginał musi dotrzeć razem z towarem lub wyprzedzić go o co najmniej kilka godzin
• Certyfikat pochodzenia EUR.1 lub REX (deklaracja eksportera) — warunek korzystania z preferencji celnych

Czas odprawy w Dorohusku lub Hrubieszowie przy kompletnych dokumentach: 4–12 godzin. Przy brakach w dokumentacji lub próbie zatrzymania przez Inspekcję Weterynaryjną — nawet 3–5 dni.

System SENT — co, kiedy i jak

System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) obejmuje m.in. pasze luzem przewożone pojazdami ciężarowymi powyżej 3,5 t oraz wagonami kolejowymi, jeśli masa przesyłki przekracza 500 kg i wartość przekracza 15 000 PLN.

Krok po kroku dla importu drogowego:

1. Podmiot wysyłający (ukraiński eksporter lub spedytor) rejestruje zgłoszenie w systemie PUESC (Portal Usług Elektronicznych Służby Celno-Skarbowej) przed wjazdem na terytorium Polski — uzyskuje numer referencyjny SENT.
2. Kierowca wprowadza numer SENT do lokalizatora GPS zamontowanego w pojeździe (obowiązek od 2017 r.) lub korzysta z aplikacji SENT GEO.
3. Odbiorca (polski importer) ma obowiązek potwierdzić odbiór towaru w systemie SENT w ciągu 1 dnia roboczego od rozładunku. Brak potwierdzenia = ryzyko kary do 20 000 PLN.
4. W przypadku zmiany trasy lub miejsca dostawy — konieczna aktualizacja zgłoszenia przed zmianą.

SENT przy transporcie kolejowym:

Dla wagonów towarowych procedura jest uproszczona — zgłoszenie może złożyć przewoźnik kolejowy (PKP Cargo lub Grupa CTL) jako podmiot wysyłający. Odbiorca i tak musi potwierdzić odbiór.

Kontrola fitosanitarna i weterynaryjna

To często pomijany, a kosztowny element. Przy imporcie pasz roślinnych (śruta, otręby, ziarno) z Ukrainy:

• Graniczna Inspekcja Fitosanitarna (GIF) przeprowadza kontrolę dokumentów i — losowo lub przy podejrzeniu — kontrolę fizyczną z pobraniem próbek
• Wyniki badań laboratoryjnych: 2–5 dni roboczych (badanie na obecność organizmów kwarantannowych, mykotoksyny, pestycydy)
• Koszt kontroli po stronie importera: 150–400 EUR za partię, zależnie od wielkości i zakresu badań
• Przy paszy pochodzenia zwierzęcego (mączki) — dodatkowo Graniczny Lekarz Weterynarii (GLW), wymagane świadectwo zdrowia zgodne z rozporządzeniem (UE) 2020/692

Najczęstsze błędy i jak ich unikać

• Brak aktualnego świadectwa fitosanitarnego (dokument ważny 14 dni od wystawienia)
• Niezgodność masy w CMR/kolejowym liście przewozowym z dokumentem SENT — skutkuje zatrzymaniem pojazdu
• Pominięcie potwierdzenia odbioru w SENT przez importera
• Brak rejestracji jako podmiot w PUESC przed pierwszą dostawą (rejestracja trwa 1–3 dni robocze)

Podsumowanie kosztów dodatkowych (orientacyjnie, transport drogowy, 25 t)

| Pozycja | Koszt szacunkowy | |---|---| | Agencja celna (odprawa) | 300–600 PLN | | Kontrola fitosanitarna | 150–400 EUR | | Obsługa SENT (spedytor) | 100–200 PLN | | Ewentualne badania laboratoryjne | 200–800 PLN |

---

Jeśli planujesz import pasz z Ukrainy i chcesz omówić konkretne warunki lub podział formalności między strony transakcji — zespół ARIA 3A w Szczecinie jest do dyspozycji. Działamy zarówno jako dostawca, jak i partner logistyczny przy złożonych korytarzach dostaw.